Giả nhân viên ngân hàng mượn điện thoại, lấy mã OTP để vay tiền đứng tên người khác

Cô chú ơi, có một chuyện vừa xảy ra ở Gia Lai mà tụi con muốn kể nhẹ nhàng để cả nhà cùng biết. Một người phụ nữ tự xưng là nhân viên ngân hàng, ngồi ở quán cà phê, nhờ “mượn điện thoại một chút để chạy chỉ tiêu mở tài khoản”. Người tin thật giao máy, đọc mã OTP — chỉ vậy thôi mà sau một tháng nhận được tin nhắn nhắc nợ hơn chục triệu đồng đứng tên mình. Chuyện này không phải để hù cô chú, mà để cả nhà nhớ một câu thôi: mã OTP không đưa cho ai, kể cả người xưng là ngân hàng.

Chuyện vừa xảy ra ở Gia Lai

Theo VnExpress và Dân trí, ngày 26/6 Công an tỉnh Gia Lai đã tạm giữ Phạm Thị Bích Nga (25 tuổi) để điều tra hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Người này hay đến các quán cà phê, tiếp cận sinh viên đang ngồi học, tự xưng là nhân viên ngân hàng “cần mở tài khoản trực tuyến để chạy chỉ tiêu, nhờ hỗ trợ một chút”.

Khi nạn nhân đồng ý, người này mượn điện thoại, cài ứng dụng Viettel Money, rồi dùng số điện thoại của nạn nhân đăng ký vay qua các ứng dụng cho vay như FE Credit, Fast Money. Sau khi tiền vay được giải ngân, kẻ gian chuyển hết vào tài khoản của mình, xoá ứng dụng hoặc đổi mật khẩu trên điện thoại để che giấu. Khoảng một tháng sau, khi tin nhắn nhắc nợ về máy, người bị mượn điện thoại mới biết mình đang gánh khoản vay.

Theo điều tra, từ giữa tháng 4 đến giữa tháng 6, có 10 vụ với cùng kiểu này, tổng số tiền chiếm đoạt hơn 140 triệu đồng.

Dấu hiệu cô chú nhận ra ngay

Tụi con gom lại mấy dấu hiệu cho dễ nhớ:

• Người lạ xưng là nhân viên ngân hàng, hỏi mã OTP (mã 6 số ngân hàng gửi về điện thoại), mật khẩu hoặc mã PIN. Ngân hàng thật không bao giờ hỏi mấy mã này.
• Mượn điện thoại để “thao tác giúp”, “chạy chỉ tiêu”, “cài ứng dụng giúp”.
• Gửi đường dẫn lạ kêu bấm vào để “đăng nhập” hay “cập nhật thông tin”.
• Bảo cài ứng dụng từ một đường dẫn, thay vì từ App Store (máy iPhone) hoặc Google Play (máy Android).
• Tạo cảm giác gấp gáp: “tài khoản sắp bị khoá”, “giao dịch bất thường, xác thực ngay”.
• Yêu cầu chụp căn cước, quét khuôn mặt nhiều lần với lý do “lỗi hệ thống” (đây là dấu hiệu trong vụ ở Gia Lai theo VnExpress).

Kẻ gian thường nói gì (minh hoạ)

Mấy câu dưới đây là ví dụ tụi con dựng lại để cô chú dễ hình dung, không phải lời thật của ai:

• “Dạ cô ơi, con là nhân viên ngân hàng, tài khoản của cô có giao dịch bất thường, cô đọc giúp con mã 6 số vừa gửi về để con xác thực bảo vệ tài khoản ạ.”
• “Ngân hàng đang nâng cấp hệ thống, cô bấm vào đường dẫn này cập nhật giúp, không thì tài khoản bị khoá đó cô.”
• “Cô cho con mượn điện thoại một chút, con hỗ trợ mở tài khoản chạy chỉ tiêu cuối tháng.”

Khi nghe những câu kiểu này, cô chú cứ bình tĩnh dừng lại. Không có ngân hàng thật nào làm việc kiểu đó.

Việc nên làm — nhẹ nhàng thôi

• Dừng 30 giây, không cần trả lời ngay. Kẻ gian sợ nhất là cô chú dừng lại.
• Không đọc mã OTP, mật khẩu, mã PIN cho bất kỳ ai gọi đến — dù họ xưng là ngân hàng, công an, hay người quen.
• Không bấm vào đường dẫn lạ trong tin nhắn. Muốn kiểm tra, mở thẳng ứng dụng ngân hàng đã cài sẵn, hoặc gọi tổng đài theo số in trên mặt sau thẻ ATM.
• Không đưa điện thoại cho người lạ thao tác, dù chỉ “một chút”. Bài học từ vụ ở Gia Lai: chỉ cần đưa máy và đọc một mã OTP, người ta đã đứng tên cô chú vay được 15 triệu đồng qua một ứng dụng vay (theo Dân trí).
• Nếu lỡ đọc mã hoặc bấm đường dẫn, gọi ngay tổng đài ngân hàng để khoá thẻ và đổi mật khẩu. Càng sớm càng đỡ.

Để cả nhà cùng yên tâm

Cô chú không cần phải giỏi công nghệ mới giữ được tiền. Chỉ cần nhớ một câu thôi: “Mã OTP và điện thoại — không đưa cho ai.” Có ai gọi đến gấp gáp, cô chú cứ thong thả: “Để tui gọi lại tổng đài ngân hàng kiểm tra rồi nói chuyện sau” — rồi cúp máy. Người thật của ngân hàng sẽ không phiền chuyện đó đâu.

Nếu thấy chưa chắc, cô chú gọi con cháu hỏi một câu trước khi làm gì với điện thoại hay tài khoản. Hỏi không mất gì, mà mình giữ được sự bình an cho cả nhà.